زمان تقریبی مطالعه: 3 دقیقه
 

ابوثابت ربیعة بن ثابت انصاری





ابوثابت ربیعة بن ثابت رقّی اسدی غاوی انصاری (م ۱۹۸ هـ)، از شعرای برجسته قرن دوم قمری بود که خلفای عباسی و بزرگان قبایل عرب را مدح کرده و پاداش‌هایی دریافت می‌نمود.


۱ - معرفی اجمالی



ابوثابت ربیعة بن ثابت بن لجا بن عیزار بن لجا رقّی اسدی غاوی انصاری، از موالی سلیم و از طایفه بنی‌جذیمه به شمار می‌رفت.
اهل رقّه، از شهرهای ساحلی فرات بود و در همان‌جا به دنیا آمد و رشد و نمو یافت.
[۵] ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۱۶، ص۲۵۴.
مدتی در بغداد
[۶] سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۴، ص۱۰۹.
و زمانی نیز در رقّه سکونت داشت.
[۷] ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۱۶، ص۲۵۴.

وی شاعری خوش‌طبع و مانند بشّار بن برد نابینا و غزل‌سرایی معروف و از شعرای دولت بنی‌عباس و معاصر مهدی عباسی (خلافت ۱۵۸-۱۶۹ هـ) بود و در مدح او قصیده‌هایی نیز سروده است. بنابر نقلی، از خواص دربار‌ هارون الرشید (خلافت ۱۷۰-۱۹۳ هـ) محسوب می‌شد و با او مانوس بود.
ابن‌معتزّ او را در غزل، برتر از ابونواس می‌دانست. غیر خلفا را نیز مدح می‌کرد و جوایزی دریافت می‌داشت و آن‌گاه به شهر خود بازمی‌گشت. وقتی کسی در صله دادن به او کوتاهی می‌کرد، او را هجو می‌کرد.
علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی اشعار ایشان را بسیار دانسته و آن‌را ستوده است.
[۱۳] ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۱۶، ص۲۵۴.


۲ - تاریخ وفات



ربیعة بن ثابت سرانجام به سال ۱۹۸ هـ در رقّه درگذشت.
[۱۵] دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، ج۷، ص۱۰۴۸۶.


۳ - آثار



ربیعة بن ثابت دارای دیوان شعری بوده
[۱۶] سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۴، ص۱۰۹.
که به گفته ابن‌ندیم، صد ورق داشته است.
[۱۷] ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۸۴.


۴ - مطالعه بیشتر


برای مطالعه بیشتر به منابع زیر مراجعه شود.
[۱۸] اعلمی‌ حا‌ئری، محمدحسین‌، دائرة المعارف الشیعیة العامه، ج۱۰، ص۳۶.

۵ - پانویس


 
۱. ↑ بغدادی، عبدالقادر، خزانة الادب، ج۶، ص۳۰۱.    
۲. ↑ ابن‌خلکان، احمد بن محمد، وفیات الاعیان، ج۶، ص۳۲۲.    
۳. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۶۵.    
۴. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۵، ص۵۵.    
۵. ↑ ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۱۶، ص۲۵۴.
۶. ↑ سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۴، ص۱۰۹.
۷. ↑ ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۱۶، ص۲۵۴.
۸. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۶۵.    
۹. ↑ ابن‌معتز، عبدالله بن محمد، طبقات الشعراء، ص۱۵۹.    
۱۰. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۳، ص۱۳۰۳.    
۱۱. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، نکت الهمیان، ص۱۳۰.    
۱۲. ↑ زرکلی، خیرالدین بن محمود، الاعلام، ج۳، ص۱۶.    
۱۳. ↑ ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۱۶، ص۲۵۴.
۱۴. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۳، ص۱۳۰۴.    
۱۵. ↑ دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، ج۷، ص۱۰۴۸۶.
۱۶. ↑ سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۴، ص۱۰۹.
۱۷. ↑ ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۸۴.
۱۸. ↑ اعلمی‌ حا‌ئری، محمدحسین‌، دائرة المعارف الشیعیة العامه، ج۱۰، ص۳۶.
۱۹. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۷، ص۵۶۱.    


۶ - منبع



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۳۳۴، برگرفته از مقاله «ابوثابت ربیعة بن ثابت رقّی انصاری».
• عبدالسلام ترمانینی، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۱، ص۴۴۴.






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.